این مسیر برای کسی است که مبانی لینوکس و شبکه را می‌شناسد و می‌خواهد دانش پراکندهٔ دوآپس را پیش از مصاحبه مرتب کند. در چهارده شب، ۱۴۰ سؤال نخست مخزن devops-interview-questions را از تعریف DevOps تا مهاجرت ابری مرور می‌کنیم. هدف حفظ‌کردن جمله‌های آماده نیست؛ باید بتوانید تعریف کوتاه بدهید، مرز مفهوم را روشن کنید و آن را به یک تصمیم عملی ربط دهید.

این مسیر چگونه تدوین شده است؟#

مبنای انتخاب سؤال‌ها، نسخهٔ مخزن در commit با شناسهٔ dfa70e4 و تاریخ ۲۴ مهر ۱۴۰۵ است. ساختار ۲۸ بخش نخست منبع حفظ شده، اما هر دو بخش نزدیک در یک شب قرار گرفته‌اند تا هر درس ده سؤال و یک موضوع پیوسته داشته باشد. متن فارسی ترجمهٔ خط‌به‌خط README نیست؛ پاسخ‌ها از نو نوشته شده‌اند، اصطلاح‌ها توضیح داده شده‌اند و جاهایی که منبع فقط سؤال داشته، پاسخ کامل افزوده شده است.

این تکمیل ضروری بود. فهرست منبع ۱۴۰ سؤال نخست را نشان می‌دهد، ولی بدنه برای شماری از آن‌ها—از جمله Continuous Delivery، Docker Compose، بعضی پرسش‌های Git، RPO/RTO و چند سنجهٔ دوآپس—پاسخی ندارد. چند عبارت نیز با ادبیات امروز ابزارها سازگار نیست: در Kubernetes به‌جای «master» از control plane استفاده می‌کنیم؛ در Jenkins اصطلاح‌های controller و agent را به کار می‌بریم؛ Elastic Stack را به سه جزء قدیمی ELK محدود نمی‌کنیم؛ و Terraform امروزی را بی‌قید «متن‌باز» نمی‌نامیم.

پاسخ‌های دوره عمداً کوتاه اما استدلال‌پذیرند. اگر سؤال دربارهٔ ابزار است، پاسخ فقط تعریف محصول نیست و مسئله‌ای را که حل می‌کند، مرز مسئولیتش و یک محدودیت را نیز بیان می‌کند. اگر سؤال مقایسه‌ای است، نتیجه به سناریو وابسته می‌ماند؛ مثلاً Ansible و Terraform رقیب کامل یکدیگر معرفی نمی‌شوند و انتخاب بین Git Flow و trunk-based development نیز به اندازهٔ تیم، چرخهٔ انتشار و توان آزمون خودکار وابسته است.

روش مطالعه و تمرین#

شب‌ها را به ترتیب بخوانید، چون واژگان هر درس در درس‌های بعدی تکرار می‌شوند. نثر هر شب برای حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه مطالعه تنظیم شده است؛ بازخوانی با صدای بلند، نوشتن پاسخ شخصی و بررسی منابع زمان جدا می‌خواهد. برای هر شب حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه تمرین در نظر بگیرید.

برای هر سؤال سه دور پاسخ بدهید:

  1. در ۳۰ تا ۶۰ ثانیه تعریف و هدف را بگویید.
  2. یک مثال از محیطی که دیده‌اید یا یک سناریوی ساختگی روشن اضافه کنید.
  3. یک مرز یا بده‌بستان را بیان کنید؛ مثلاً بگویید مانیتورینگ جای لاگ را نمی‌گیرد یا دسترس‌پذیری بالا (HA) به‌تنهایی برنامهٔ بازیابی بحران نیست.

اگر تجربهٔ واقعی ندارید، آن را جعل نکنید. بگویید «در آزمایشگاه چنین روشی را امتحان کرده‌ام» یا «برای این سناریو این طراحی را پیشنهاد می‌دهم» و سپس روش اعتبارسنجی را توضیح دهید. مصاحبه‌کننده معمولاً با یک پرسش پیگیری، پاسخ حفظی را از تجربه یا استدلال جدا می‌کند.

پاسخ خوب لزوماً نام ابزارهای بیشتری ندارد. ابتدا مسئله را روشن کنید، بعد سازوکار، نشانهٔ موفقیت و محدودیت را بگویید. برای سؤال‌های عملی نیز قبل از فرمان، محیط و پیامد را مشخص کنید. برای نمونه، systemctl restart ممکن است وقفه ایجاد کند و حل تعارض Git بدون اجرای آزمون، فقط پایان تعارض متنی را ثابت می‌کند.

فهرست چهارده شب#

شبموضوعسؤال‌های منبع
۱مفاهیم دوآپس و Docker۱ تا ۱۰
۲Kubernetes و CI/CD۱۱ تا ۲۰
۳رایانش ابری و زیرساخت به‌صورت کد۲۱ تا ۳۰
۴پایش، لاگ، امنیت و انطباق۳۱ تا ۴۰
۵مدیریت لینوکس و Git۴۱ تا ۵۰
۶مدیریت پیکربندی، مقیاس‌پذیری و HA۵۱ تا ۶۰
۷پشتیبان‌گیری، بازیابی بحران و Cloud Native۶۱ تا ۷۰
۸آزمون کارایی و API Gateway۷۱ تا ۸۰
۹ارکستراسیون پیشرفته، GitOps و انتشار۸۱ تا ۹۰
۱۰هزینهٔ ابر و SRE۹۱ تا ۱۰۰
۱۱سنجه‌های دوآپس و Serverless۱۰۱ تا ۱۱۰
۱۲DevOps پایگاه داده و امنیت شبکه۱۱۱ تا ۱۲۰
۱۳مدیریت رخداد و فرهنگ دوآپس۱۲۱ تا ۱۳۰
۱۴پایش زیرساخت و مهاجرت به ابر۱۳۱ تا ۱۴۰

بخش‌هایی که فقط معرفی می‌شوند#

طبق دامنهٔ این مسیر، دو بخش پایانی مخزن به دورهٔ کامل تبدیل نشده‌اند. بخش Advanced DevOps & Cloud بیست پرسش دربارهٔ موضوع‌هایی مانند platform engineering، FinOps، policy as code، chaos engineering، feature flag، service catalog، observability و tracing، runbook، self-healing و infrastructure drift دارد. بخشی از پایه‌های لازم—مانند SLO، SLI، error budget، راهبرد انتشار، GitOps و پایش—در شب‌های اصلی آمده است؛ برای پاسخ عمیق به موضوع‌های پیشرفته باید یک مسیر جدا با سناریو و آزمایشگاه ساخت.

بخش پایانی Terraform نیز ۲۶ پرسش عملی دربارهٔ count و for_each، قفل و خرابی state، اجرای نیمه‌کاره، drift، state راه دور، provisioner، taint، dependency، متغیر حساس و محافظت از منابع تولید دارد. شب سوم فقط جایگاه Terraform، provider و تفاوت نقش آن با Ansible را پوشش می‌دهد. این اشاره به معنی آمادگی برای عیب‌یابی state تولید نیست؛ آن مهارت به تمرین ایمن با backend آزمایشی، نسخه‌بندی state و سناریوهای بازیابی نیاز دارد.

معیار پایان مسیر#

در پایان باید بتوانید هر یک از ۱۴۰ سؤال را بدون خواندن متن، در یک پاسخ کوتاه و منظم توضیح دهید. پاسخ شما باید دست‌کم سه جزء داشته باشد: تعریف، کاربرد یا مثال، و یک مرز مهم. برای سؤال‌های عددی مانند RPO، RTO، SLO و سنجه‌های تحویل، واحد اندازه‌گیری و بازهٔ زمانی را هم بگویید. برای سؤال‌های ابری، میان «تخفیف قیمت»، «رزرو ظرفیت» و «تحمل قطع» تفاوت بگذارید.

یک مصاحبهٔ آزمایشی ضبط کنید و پاسخ‌هایی را که بیش از دو دقیقه طول می‌کشند یا فقط از نام ابزار تشکیل شده‌اند علامت بزنید. سپس همان پاسخ را با یک مثال و یک محدودیت بازنویسی کنید. اگر پاسخ به ادعایی وابسته به نسخه یا محصول تکیه دارد، پیش از مصاحبه مستندات رسمی همان محصول را دوباره ببینید؛ نام سرویس‌ها، مدل قیمت‌گذاری و قابلیت ابزارها ثابت نمی‌ماند.

منابع پایه#